Rozdział 4
Inne argumenty w dyskusji wokół kary śmierci


Ważną rolę w dyskusjach na temat kary śmierci odgrywają cechy, jakie są przypisywane tej karze, zarówno przez jej zwolenników jak i przeciwników. Retencjoniści odnajdują w karze śmierci następujące walory:
- odstrasza,
- działa przykładowo,
- jest wyjątkowo powściągowa,
- jest konieczna dla obrony społeczeństwa,
- jest środkiem retrybucji,
- jest nieodwołalna i efektywna,
- stanowi środek sztucznej selekcji,
- eliminuje zdemoralizowanych członków społeczeństwa niebezpiecznych dla niego,
- jest sprawiedliwą odpłatą w stosunku do przestępstwa, które popełnił sprawca,
- wykonanie jej nie pociąga dużych kosztów w porównaniu z wykonaniem kary dożywotniego więzienia,
- stanowi remedium na gwałt,
- zabezpiecza przed samosądem ludu,
- domaga się jej opinia społeczna,
- stanowi najwyższe uznanie godności ludzkiej,
- jest tylko antycypacją śmierci naturalnej,
- daje społeczeństwu poczucie bezpieczeństwa.

Jakkolwiek można polemizować z większością z wymienionych tutaj argumentów, to niezaprzeczalne wydaje się poczucie bezpieczeństwa, jakie daje społeczeństwu kara śmierci. Mimo braku jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie tego, że kara ta czyni społeczeństwo bezpieczniejszym, opinia społeczna domaga się przywrócenia jej do katalogu kar. Żądania przywrócenia kary śmierci nasilają się zwłaszcza w okresie trwania nagłośnionych przez media procesów sądowych przeciwko oskarżonym o popełnienie morderstwa ze szczególnym okrucieństwem.

Abolicjoniści, aby wykazać słuszność swoich racji przywołują o wiele więcej argumentów. Kara śmierci, według nich, jest:
- nieużyteczna,
- niekonieczna,
- niesprawiedliwa,
- nieproporcjonalna,
- nienaprawialna,
- niesłuszna,
- nieuzasadniona,
- sprzeczna z celami kary,
- wyklucza ekspiację,
- nie odstrasza,
- stanowi pogwałcenie życia ludzkiego i godności człowieka,
- jest niehumanitarna,
- pozbawia skazanego prawa do godnej śmierci,
- jest nierówna,
- w przypadku, gdy skazany długo oczekuje na egzekucję, często stracony zostaje inny
– pod względem psychicznym,
– człowiek niż ten, który dopuścił się przestępstwa,
- wprowadza terror,
- wytwarza dyskryminację,
- jest sprzeczna z dzisiejszym poziomem kultury,
- jest anachronizmem,
- stanowi zawsze destrukcję życia ludzkiego,
- stanowi czynnik kryminogenny,
- pobudza do okrucieństwa,
- „gloryfikuje” sprawcę,
- może być efektem błędu sądowego,
- istnieje niebezpieczeństwo skazania sprawców o zaburzeniach psychicznych,
- może być wykorzystywana jako narzędzie walki politycznej.

Wśród tych dość ogólnych cech, które w większości zostały już omówione w tej pracy, znajduje się argument o możliwości wystąpienia błędu sądowego. Jest to argument o tyle ważny, że praktyka sądowa dostarcza przykładów takich błędnych rozstrzygnięć np.: 15 stycznia 2000 opuścił celę śmierci w stanie Arizona – USA, Paris Carriger, który spędził 20 lat oczekując na wyrok śmierci za przestępstwo, którego nie popełnił.
Przypadki wykonania wyroku na niewinnie oskarżonym współcześnie zdarzają się rzadko, a to z uwagi na nowoczesne środki dowodowe, jak i zwiększone gwarancje procesowe, w tym wielokrotną kontrolę wyroku, lecz nie można wykluczyć i takiej możliwości. Większe niebezpieczeństwo błędu występuje przy ustalaniu okoliczności wpływających na wymiar kary np.: przy ustalaniu niepoczytalności sprawcy lub prognozy kryminologicznej sprawcy. Abolicjoniści podkreślają, że lepiej jest uniewinnić winnego niż skazać niewinnego. Na podstawie wymienionych wyżej cech przypisywanych karze śmierci przez jej zwolenników oraz przeciwników można zauważyć, że aby udowodnić swoje przekonania, współcześnie abolicjoniści najczęściej powołują się na przesłanki etyczne i moralne, podczas gdy retencjoniści opierają się zarówno na uznaniu określonych racji społecznych, jak i argumentacji odwołującej się do sprawiedliwości, dlatego też argumentacja retencjonistów jest prostsza i bardziej zrozumiała dla społeczeństwa, a więc i popularniejsza od argumentacji abolicjonistów. 
Własna strona internetowa za darmo - sprawdź